ข่าวสาร
วันที่ 16/09/2026
อย.คุมเข้ม “ปากกาลดน้ำหนัก”
- อย.คุมเข้ม “ปากกาลดน้ำหนัก” กลุ่ม GLP-1 ต้องมีใบสั่งแพทย์ เริ่ม 15 กันยายน 2569
สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) ยกระดับยาฉีดกลุ่ม GLP-1 Receptor Agonists หรือที่ประชาชนรู้จักกันในชื่อ “ปากกาลดน้ำหนัก” ให้เป็น ยาควบคุมพิเศษ ตั้งแต่วันที่ 15 กันยายน 2569 เป็นต้นไป เพื่อควบคุมการใช้ยาให้เหมาะสม ป้องกันการลักลอบจำหน่าย รวมถึงปัญหายาปลอมและยาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน
ยากลุ่ม GLP-1 เช่น Liraglutide และ Semaglutide เป็นยาฉีดที่มีข้อบ่งใช้ในการรักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และยาบางตำรับใช้สำหรับควบคุมน้ำหนักในผู้ที่มีภาวะอ้วน อย่างไรก็ตาม อย.พบว่าปัจจุบันมีการนำยาไปใช้เพื่อลดน้ำหนักโดยไม่ได้รับการประเมินและติดตามจากแพทย์ รวมถึงพบการจำหน่ายผ่านช่องทางออนไลน์และการลักลอบจำหน่ายยาปลอมหรือยาที่ไม่ทราบแหล่งที่มา
ร้านยาต้องมีใบสั่งแพทย์ก่อนจ่ายยา
หลังจากยากลุ่ม GLP-1 ชนิดฉีดถูกกำหนดให้เป็นยาควบคุมพิเศษ การจำหน่ายผ่านร้านขายยาแผนปัจจุบันจะต้องมี ใบสั่งแพทย์ และการส่งมอบยาต้องดำเนินการโดย เภสัชกร เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการประเมินและใช้ยาอย่างเหมาะสมและปลอดภัย
อย. ระบุว่าการยกระดับเป็นยาควบคุมพิเศษไม่ได้หมายความว่ายาจะขาดแคลนหรือทำให้ผู้ป่วยเข้าถึงยาได้ยากขึ้น โดยได้รับการยืนยันจากบริษัทยาผู้นำเข้าว่ามีการกระจายยาไปยังโรงพยาบาล คลินิก และร้านยาอย่างทั่วถึงเพิ่มระบบ Track & Trace ตรวจสอบเส้นทางยา
อีกมาตรการสำคัญคือการนำระบบ Track & Trace มาใช้เพื่อติดตามการกระจายยากลุ่ม GLP-1 ตั้งแต่การนำเข้า การจัดเก็บ การกระจาย จนถึงการจ่ายยาให้ผู้ป่วยในระยะเริ่มต้น อย.ขอความร่วมมือจากผู้รับอนุญาตนำหรือสั่งยา และผู้รับอนุญาตขายยา ให้รายงานข้อมูลการจำหน่ายเข้าสู่ระบบ เพื่อให้สามารถตรวจสอบย้อนกลับได้หากพบความผิดปกติ
นอกจากนี้ จะมีการใช้สติกเกอร์ Track & Trace ที่เชื่อมโยงกับฐานข้อมูลของ อย. ผู้ป่วยสามารถสแกนเพื่อตรวจสอบยาได้ หากระบบพบว่าเป็นยาที่อาจเป็นยาปลอม จะมีการแจ้งเตือน ขณะที่ข้อมูลการจ่ายยาจะช่วยให้ อย. และบริษัทสามารถตรวจสอบได้ว่ายาถูกจ่ายออกจากจุดใด
ฝ่าฝืนมีโทษทั้งจำและปรับ
อย. ระบุบทลงโทษสำหรับการฝ่าฝืนกฎหมายไว้ ได้แก่- - ร้านขายยาหรือสถานพยาบาลที่ขายยาควบคุมพิเศษโดยไม่มีใบสั่งแพทย์ อาจจำคุกไม่เกิน 5 ปี หรือปรับไม่เกิน 10,000 บาท
- - นำยาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียนตำรับมาจำหน่าย หรือนำเข้ายาที่ไม่ได้ขึ้นทะเบียน อาจจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 5,000 บาท
- - โฆษณายาโดยไม่ได้รับอนุญาต หรือโฆษณาโอ้อวดเกินจริง มีโทษปรับสูงสุด 100,000 บาทอย. ยังร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น ตำรวจคุ้มครองผู้บริโภค ตำรวจนครบาล กรมสอบสวนคดีพิเศษ และกรมศุลกากร รวมถึงแพลตฟอร์มออนไลน์ เพื่อติดตามและดำเนินการกับการจำหน่ายยาที่ผิดกฎหมาย
อย.เตือน ไม่ควรซื้อหรือใช้ยาเอง
อย. เน้นย้ำว่าการใช้ยากลุ่ม GLP-1 โดยไม่ได้รับการดูแลจากแพทย์อาจมีความเสี่ยง โดยเฉพาะการใช้ขนาดยาไม่เหมาะสม ซึ่งอาจทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น คลื่นไส้ อาเจียน น้ำตาลในเลือดลดลงอย่างรวดเร็ว รวมถึงการลดน้ำหนักที่อาจส่งผลต่อมวลกล้ามเนื้อและไขมัน
ดังนั้น การใช้ยากลุ่มนี้ควรผ่านการประเมินและกำหนดขนาดยาโดยแพทย์ รวมถึงควรได้รับยาจากแหล่งที่ถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากยาปลอมหรือยาที่ไม่ทราบแหล่งที่มา
หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
#ปากกาลดน้ำหนัก
#GLP1
#ยาควบคุมพิเศษ
#ใบสั่งแพทย์
#ลดน้ำหนัก
#ยาลดน้ำหนัก
#ความปลอดภัยในการใช้ยา
#ร้านขายยา
#ข่าวสุขภาพ
#รู้ก่อนใช้ยา